Spis treści
- Co to jest charakterystyka energetyczna budynku?
- Metodologia obliczania charakterystyki energetycznej budynku
- Świadectwo charakterystyki energetycznej budynku
- Przeprowadzanie audytu energetycznego budynku
- Ograniczenia i wyjątki w obliczaniu charakterystyki energetycznej budynku
- Wykonywanie świadectw charakterystyki energetycznej budynku przez KlasaBudynku
- Najczęściej zadawane pytania
Charakterystyka energetyczna budynku to zbiór danych i wskaźników określających całkowite zapotrzebowanie na energię niezbędną do użytkowania danego budynku zgodnie z jego przeznaczeniem. Dokumentem, w którym przedstawia się wynik tej oceny, jest świadectwo charakterystyki energetycznej. Pytaniem, które często się pojawia, brzmi: jak obliczyć charakterystykę energetyczną budynku? Odpowiadam na te pytanie w poniższym artykule i przedstawię metody i kroki, które trzeba podjąć żeby precyzyjnie obliczyć charakterystykę budynku.
Posiadanie charakterystyki energetycznej budynku to nie tylko wymóg prawny, ale też szansa na podjęcie działań w celu ekonomicznego i ekologicznego zużywania energii. Do obliczenia charakterystyki energetycznej wykorzystuje się dane na temat energii zużywanej przez systemy grzewcze, wentylacyjne, klimatyzacyjne i izolacyjne. Jaka jest metodologia wyznaczania charakterystyki i jakie są kroki w procesie opracowywania świadectw charakterystyki? Odpowiedzi znajdziesz poniżej.

Co to jest charakterystyka energetyczna budynku?
Charakterystyka energetyczna budynku określa jego efektywność energetyczną na podstawie parametrów technicznych konstrukcji, przegród i instalacji oraz zapotrzebowania na energię niezbędną do użytkowania obiektu. Ocenia się między innymi:
- Stosowane systemy grzewcze, chłodzące i wentylacyjne,
- Wykorzystanie odnawialnych źródeł energii,
- Izolację termiczną,
Biorąc pod uwagę te dane przystępuje się do wyznaczania rocznego zapotrzebowania budynku na energię. Zasady sporządzania świadectwa charakterystyki energetycznej określa ustawa z 29 sierpnia 2014 r. o charakterystyce energetycznej budynków, natomiast obowiązująca metodologia wynika z rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Rozwoju z 27 lutego 2015 r, a także z przepisów w sprawie charakterystyki energetycznej budynków. Wymagania dotyczące między innymi wartości wskaźnika EP oraz izolacyjności cieplnej przegród określają z kolei przepisy techniczno-budowlane.
Znaczenie oceny efektywności energetycznej budynków

Charakterystyka energetyczna budynku jest obowiązkowym dokumentem, a wymóg jej posiadania regulują stosowne ustawy. Jest też istotna z ekonomicznego i środowiskowego punktu widzenia. Z czego wynika przydatność świadectwa charakterystyki energetycznej?
- Pomaga zidentyfikować obszary, w których warto byłoby wprowadzić zmiany, aby zminimalizować zużycie energii,
- Efektywne zarządzanie zużyciem energii wpływa na niższe rachunki za energię, jest też bardziej przyjazne dla środowiska,
- Budynki o niskim zużyciu energii mogą być bardziej atrakcyjne dla potencjalnych nabywców lub najemców,
- Wysoka efektywność energetyczna może pozytywnie wpłynąć na wartość nieruchomości.
Poprawa efektywności energetycznej budynków może oznaczać nie tylko niższe zużycie energii i niższe rachunki, ale również wyższy komfort cieplny mieszkańców. Na wynik mogą wpływać między innymi jakość izolacji termicznej, szczelność stolarki, sprawność systemów grzewczych i wentylacji oraz udział odnawialnych źródeł energii.
Klasy energetyczne budynków – co obowiązuje w 2026 roku?
Budynkom są przyznawane klasy energetyczne w skali od A do G, w zależności od tego jaka jest ich efektywność energetyczna, a co za tym idzie – jakie koszty zużycia energii generują. Poszczególne klasy w skali klasyfikacji energetycznej budynków oznaczają:
A – klasę A otrzymują budynki najbardziej energooszczędne mające najmniejszy negatywny wpływ na środowisko. Takie nieruchomości są zazwyczaj dobrze izolowane, posiadają efektywne systemy grzewcze i chłodzące, korzystają też z odnawialnych źródeł energii. Z kolei klasa A+ oznacza budynki bezemisyjne i plus energetyczne,
B – przyznawana energooszczędnym budynkom z nieco wyższym zużyciem niż w przypadku budynków klasy A. Nadal jednak spełniają wysokie standardy efektywności energetycznej. Budynek z EP 80 kWh/m²/rok spełnia klasę B,
C – klasa C jest przyznawana budynkom o umiarkowanej efektywności energetycznej,
D – otrzymują budynki zużywające przeciętną ilość energii,
E – przyznawana nieruchomościom, które zużywają dużo energii, a co za tym idzie – koszty eksploatacji są znacznie wyższe,
F – klasą F oznacza się budynki, które odnotowują duże straty ciepła i mają niską efektywność energetyczną,
G – przyznawana nieruchomościom o bardzo niskiej efektywności energetycznej budynków, które generują wysokie opłaty za zużycie energii.
W Polsce trwa wdrażanie jednolitego systemu klas energetycznych budynków wynikającego z nowej dyrektywy EPBD. W konsultowanym przez Ministerstwo Rozwoju i Technologii projekcie zaproponowano klasy energetyczne w skali od A+ do G. Pierwotnie zakładano wejście nowych przepisów 1 stycznia 2026 r., jednak według aktualnych informacji ministerstwa projekt rozporządzenia dotyczącego metodologii oraz prezentacji danych w postaci klas charakterystyki energetycznej jest nadal procedowany.
Docelowo jednolity system klas energetycznych ma ułatwić porównywanie efektywności energetycznej budynków i identyfikację obiektów wymagających poprawy. Do czasu wejścia odpowiednich przepisów w życie nie należy jednak przedstawiać wartości granicznych poszczególnych klas energetycznych jako obowiązującego w Polsce prawa.
Wskaźniki charakterystyki energetycznej budynku – co mierzą?
Wskaźniki energetyczne budynku są miarami, które wykorzystuje się do oceny energetycznej budynku i obliczania charakterystyki energetycznej budynku. To między innymi ws
- Wskaźnik energii pierwotnej – roczne zapotrzebowanie budynku na nieodnawialną energię pierwotną,
- Wskaźnik energii końcowej – roczne zapotrzebowanie budynku na energię potrzebną do ogrzewania domu, oświetlenia, chłodzenia,
- Wskaźnik energii użytkowej – roczne zapotrzebowanie budynku na energię użytkową.

Metodologia obliczania charakterystyki energetycznej budynku
Metodologia obliczania charakterystyki energetycznej budynku opiera się na parametrach i wskaźnikach, które uwzględniają zużycie energii na ogrzewanie, chłodzenie, ciepłą wodę użytkową, a także efektywność energetyczną różnych systemów. Proces rozpoczyna się od wydzielenia w budynku przestrzeni ogrzewanych, nieogrzewanych i chłodzonych. Następnym krokiem wyznaczenie wartości wskaźników rocznego zapotrzebowania na:
- nieodnawialną energię pierwotną,
- energię końcową,
- energię użytkową.
W polskich przepisach dotyczących metodologii wyznaczania charakterystyki dopuszczone są dwa sposoby wyznaczania wartości wskaźników: metoda obliczeniowa i metoda faktycznego zużycia. W pierwszej z nich obliczanie zużycia energii przeprowadza się bazując na standardowym zużyciu, a otrzymane wartości interpretuje się w przybliżeniu. Natomiast w drugiej metodzie obliczenie zapotrzebowania odbywa się na podstawie rzeczywistego sposobu użytkowania.
Wymagania w zakresie efektywności energetycznej budynków zostały określone w 2014 r. z założeniem ich stopniowego zaostrzania. Od 31 grudnia 2020 r. nowe budynki powinny odpowiadać standardowi budynków o niemal zerowym zużyciu energii, czyli nZEB. W 2022 r. Ministerstwo Rozwoju i Technologii przeprowadziło przegląd minimalnych wymagań i na podstawie wykonanej analizy nie stwierdzono wówczas konieczności ich zmiany.
Kroki wyznaczania charakterystyki energetycznej budynku

Jak wygląda proces wyznaczania charakterystyki energetycznej? Składa się z kilku kroków:
- Zbieranie danych – potrzebne będą techniczne informacje na temat budynku, takie jak powierzchnia użytkowa, czy kształt budynku, a także dane na temat wykorzystywanego systemu ogrzewania, odnawialnych źródeł energii (jeśli występują), czy lokalnych warunków klimatycznych. Czasami potrzebny będzie też projekt architektoniczno-budowlany. Znaczenie mają między innymi powierzchnia i geometria budynku, rok budowy, konstrukcja i izolacyjność przegród, rodzaj okien i drzwi, system ogrzewania, wentylacji i chłodzenia, sposób przygotowania ciepłej wody użytkowej oraz zastosowanie pomp ciepła, instalacji fotowoltaicznej lub innych odnawialnych źródeł energii.
- Przeprowadzenie modelowania termicznego za pomocą specjalistycznych programów.
- Obliczenie zapotrzebowania na energię potrzebną do ogrzewania, wentylacji, chłodzenia i przygotowania ciepłej wody użytkowej, a w przypadku budynków niemieszkalnych także do oświetlenia wbudowanego.
- Określenie wskaźników zużycia energii.
- Sporządzenie certyfikatu energetycznego z uwzględnieniem wykorzystanych wskaźników energetycznych, obliczeń zużycia energii na poszczególne cele i ewentualnych rekomendacji dotyczących poprawy efektywności.
Procedury obliczeniowe – jakie narzędzia są potrzebne?
Wykonanie obliczeń niezbędnych do sporządzenia świadectwa energetycznego jest skomplikowane i wymaga zastosowania różnych narzędzi i programów.
Niezależnie od wykorzystywanego oprogramowania obliczenia muszą być wykonane zgodnie z obowiązującą metodologią, a samo świadectwo jest sporządzane z wykorzystaniem systemu teleinformatycznego, w którym prowadzony jest centralny rejestr charakterystyki energetycznej budynków.
Niezbędny jest też dostęp do baz danych na temat właściwości materiałów budowlanych i współczynników przewodzenia cieplnego.
Zapotrzebowanie budynku na ciepło i energię
Zapotrzebowanie budynku na ciepło i energię to kluczowe elementy podczas obliczania charakterystyki energetycznej budynku. Obejmuje energię potrzebną do ogrzewania domu, chłodzenia, wentylacji i oświetlenia budynku Podczas tworzenia tego dokumentu przeprowadza się analizę i ocenę przy uwzględnieniu następujących czynników:
- Ilość energii potrzebna do ogrzewania budynku oraz określenie efektywności izolacji termicznej i wydajności systemu grzewczego,
- ilości energii potrzebnej do schładzania budynku
- ilość energii potrzebnej do przygotowania ciepłej wody użytkowej,
- ilość emisji dwutlenku węgla związanej z zużyciem energii przez budynek.
Świadectwo charakterystyki energetycznej budynku
Świadectwo energetyczne dostarcza informacji na temat efektywności energetycznej danego budynku. Właściciele nieruchomości, którzy chcą je sprzedać lub wynająć mają prawny obowiązek posiadania takiej charakterystyki.
By uzyskać ten dokument należy skorzystać z usług firm z tej dziedziny, takich jak na przykład KlasaBudynku. Zajmujemy się wykonywaniem świadectw charakterystyki energetycznej online i wystawiamy w 100% zgodne z obowiązującymi przepisami prawa certyfikaty.
Jak sporządzić świadectwo energetyczne budynku?
Sporządzenie świadectwa energetycznego to skomplikowany proces, który mogą wykonać tylko uprawnione do tego osoby. W tym celu należy zgłosić się do firm, które oferują usługi sporządzania świadectw, takie jak na przykład KlasaBudynku.
Uzyskanie świadectwa charakterystyki energetycznej budynku z KlasaBudynku
Zajmujemy się sporządzaniem świadectw charakterystyki dla budynków mieszkalnych – domów lub części domów, lokalów mieszkalnych i użytkowych. Korzystając z naszych usług masz gwarancję sporządzenia legalnego i zgodnego z obowiązującymi przepisami certyfikatu energetycznego budynku.
Nasz zespół posiada niezbędne uprawnienia potwierdzone wpisem w rejestrze charakterystyki energetycznej. Sporządzenie świadectwa charakterystyki z KlasaBudynku trwa nawet 24 godziny, a gotowy dokument poświadczony elektronicznym podpisem kwalifikowanym. przekazujemy online.
Ważność charakterystyki energetycznej budynku
Świadectwo charakterystyki energetycznej jest ważne przez 10 lat od dnia jego sporządzenia. Może jednak stracić ważność wcześniej, jeżeli w budynku zostaną wykonane roboty budowlano-instalacyjne zmieniające jego charakterystykę energetyczną, na przykład docieplenie budynku, wymiana okien lub wymiana źródła ciepła.
Przydatność świadectwa charakterystyki energetycznej
Certyfikaty energetyczne budynków dostarczają cennych informacji na temat efektywności energetycznej i zużycia energii. Dzięki nim można:
- Dokonać ulepszeń i modernizacji. W świadectwie wskazane są obszary, w których można dokonać ulepszenia które zwiększą efektywność energetyczną nieruchomości.
- Potencjalni nabywcy lub najemcy mogą podjąć bardziej świadomą decyzję o wynajmie lub kupnie nieruchomości, bo dzięki świadectwu mają wiedzę na tematach średnich kosztów zużycia energii. Również inwestorzy chętniej przeznaczają nakłady finansowe na obiekty o wyższej efektywności energetycznej.
- Wysoka efektywność energetyczna zawarta w charakterystyce może zwiększyć wartość rynkową nieruchomości.
- Świadectwo może być również elementem dokumentacji wymaganej w wybranych programach wspierających termomodernizację. Przykładowo w programie Czyste Powietrze świadectwo charakterystyki energetycznej jest obecnie wymagane po zakończeniu realizacji określonych prac.
- Skala potrzeb modernizacyjnych jest duża – Długoterminowa Strategia Renowacji Budynków zakłada około 7,5 mln inwestycji termomodernizacyjnych do 2050 r., w tym około 4,7 mln głębokich termomodernizacji.
Przeprowadzanie audytu energetycznego budynku
Warto zauważyć, że audyt energetyczny budynku nie jest tym samym, co charakterystyka. Audyt to głęboka analiza efektywności energetycznej przedstawiona w formie wielostronicowego dokumentu.
Natomiast świadectwo charakterystyki energetycznej jest wynikiem audytu, ale skupia się na dostarczeniu odbiorcy konkretnych informacji na temat klasy energetycznej budynku.
Ograniczenia i wyjątki w obliczaniu charakterystyki energetycznej budynku

Obliczanie charakterystyki energetycznej zawiera kilka wyjątków i ograniczeń. Warto wiedzieć, że posiadanie świadectwa nie zawsze jest wymagane.
Kiedy świadectwo energetyczne nie jest potrzebne?
W niektórych sytuacjach nie trzeba posiadać certyfikatu energetycznego budynku. Zwolnieni z obowiązku są właściciele nieruchomości, którzy wykorzystują je do własnych potrzeb, tzn. sami w nich mieszkają. Obowiązek posiadania świadectwa nie dotyczy też budynków, które:
- są używane przez mniej niż 4 miesiące w roku,
- mają powierzchnię nie większą niż 50 m2,
- są zabytkami lub miejscami kultu religijnego.
Wykonywanie świadectw charakterystyki energetycznej budynku przez KlasaBudynku
Uzyskaj świadectwo charakterystyki energetycznej od KlasaBudynku! Dlaczego warto skorzystać z naszej oferty?
- Proces sporządzenia świadectwa jest prosty i szybki – otrzymujesz gotowy certyfikat nawet po 24 godzinach,
- Zamawiasz i odbierasz świadectwo bez wychodzenia z domu – wszystkie niezbędne formalności załatwiamy online,
- Otrzymane świadectwo jest w 100% legalne i zgodne z obowiązującymi przepisami, sporządzone przez wykwalifikowanych specjalistów widniejących w rejestrze charakterystyki energetycznej.
- Podchodzimy indywidualnie do każdego klienta i specyfiki jego nieruchomości.
Zamów charakterystykę energetyczną od KlasaBudynku i otrzymaj świadectwo w formie online bez wychodzenia z domu!
Najczęściej zadawane pytania
Aby ocenić efektywność energetyczną budynku, trzeba zebrać jego dane techniczne i przeprowadzić obliczenia zgodnie z obowiązującą metodologią. Uwzględnia się między innymi parametry przegród, izolację termiczną, powierzchnię i geometrię budynku kształt i wielkość budynku wpływają na straty ciepła), system ogrzewania i wentylacji, chłodzenie, przygotowanie ciepłej wody użytkowej oraz zastosowanie odnawialnych źródeł energii. Wynikiem są między innymi wskaźniki EU, EK i EP wyrażane w kWh/(m²·rok). Nowe budynki powinny osiągać co najmniej klasę B.
Na jego efektywność energetyczną wpływają przede wszystkim zapotrzebowanie na energię, izolacyjność cieplna ścian, dachu i innych przegród, jakość stolarki okiennej, sprawność systemów grzewczych, sposób przygotowania ciepłej wody użytkowej, wentylacja oraz wykorzystanie OZE. Znaczenie mają również wielkość, kształt i sposób użytkowania danego budynku.
Wskaźnik EP określa roczne zapotrzebowanie budynku na nieodnawialną energię pierwotną. Jest wyrażany w kWh/(m²·rok) i stanowi jeden z podstawowych wskaźników charakterystyki energetycznej budynku. Dla nowego budynku mieszkalnego jednorodzinnego obecna maksymalna wartość wynikająca z wymagań techniczno-budowlanych wynosi 70 kWh/(m²·rok).
Nie. Wartość 70 kWh/(m²·rok) jest obecnie maksymalnym dopuszczalnym wskaźnikiem EP dla nowego budynku mieszkalnego jednorodzinnego wynikającym z wymagań techniczno-budowlanych. Nie należy traktować jej jako obowiązującej granicy konkretnej litery klasy energetycznej.
Poprawa efektywności energetycznej może wymagać termomodernizacji obejmującej na przykład docieplenie ścian i dachu, wymianę okien, ograniczenie mostków cieplnych, modernizację systemu grzewczego lub zastosowanie wentylacji mechanicznej z odzyskiem ciepła. W zależności od budynku korzystne może być również wykorzystanie pompy ciepła, fotowoltaiki lub innych odnawialnych źródeł energii. Dobór rozwiązań warto poprzedzić szczegółową analizą lub audytem energetycznym.
Nie. Świadectwo charakterystyki energetycznej sporządza osoba wpisana do wykazu osób uprawnionych prowadzonego w ramach centralnego rejestru charakterystyki energetycznej budynków.
Nie. Audyt energetyczny służy przede wszystkim szczegółowej analizie budynku oraz określeniu możliwych przedsięwzięć poprawiających jego efektywność energetyczną. Świadectwo charakterystyki energetycznej przedstawia natomiast aktualną charakterystykę energetyczną budynku lub jego części. Dokumenty są opracowywane według różnych zasad i ich wyniki nie muszą być identyczne.
Świadectwo charakterystyki energetycznej jest ważne przez 10 lat od dnia jego sporządzenia. Straci jednak ważność wcześniej, jeśli zostaną wykonane roboty budowlano-instalacyjne zmieniające charakterystykę energetyczną budynku lub jego części, na przykład wymiana okien, źródła ciepła albo docieplenie budynku.