Nie. Użytkowanie istniejącego domu wyłącznie na własne potrzeby nie powoduje obowiązku posiadania świadectwa energetycznego. Zwolnienia obejmują m.in. wolnostojące budynki o powierzchni użytkowej poniżej 50 m² oraz budynki mieszkalne przeznaczone do użytkowania nie dłużej niż 4 miesiące w roku.

Ustawa wymienia też budynki zabytkowe podlegające ochronie na podstawie przepisów o ochronie zabytków, budynki używane jako miejsca kultu religijnego i do działalności religijnej, budynki przemysłowe i gospodarcze bez instalacji zużywających energię poza oświetleniem wbudowanym oraz budynki gospodarstw rolnych ze wskaźnikiem EP nie wyższym niż 50 kWh/(m²·rok). Sam metraż poniżej 50 m² nie zwalnia mieszkania w budynku wielorodzinnym.

Przy najmie krótkoterminowym sam krótki czas umowy nie oznacza zwolnienia z obowiązku sporządzenia świadectwa. Znaczenie mają rodzaj umowy i ustawowe wyłączenia dla budynku. Świadczenie usług zakwaterowania wymaga odrębnej oceny obowiązków dotyczących danego obiektu.

Świadectwo energetyczne jest ważne przez 10 lat od dnia sporządzenia. Jeżeli prace wykonane w domu zmienią jego charakterystykę energetyczną, dokument straci ważność wcześniej. Dotyczy to np. docieplenia ścian, wymiany okien lub źródła ciepła. Gdy dokument jest potrzebny do sprzedaży lub najmu, po takich zmianach należy zlecić sporządzenie nowego świadectwa.

Sprawdź wpis specjalisty do publicznego wykazu osób uprawnionych w centralnym rejestrze. Uzyskanie świadectwa wymaga wyboru osoby spełniającej ustawowe wymagania. Sama nazwa „audytor energetyczny” nie zastępuje wpisu do rejestru osób uprawnionych. Legalne świadectwo musi mieć również numer nadany w rejestrze i wymagany podpis.

Przy sprzedaży objętej ustawowym obowiązkiem dokument przekazuje się kupującemu, a notariusz odnotowuje w akcie notarialnym, że świadectwo zostało przekazane. Nie trzeba dołączać go jako załącznika ani zamieszczać takiej informacji w każdym akcie notarialnym dotyczącym nieruchomości. W razie braku świadectwa i nieprzekazania go nabywcy pouczenie notariusza dotyczy grożącej kary grzywny.

Za nieprzekazanie wymaganego świadectwa przy sprzedaży nieruchomości grozi grzywna do 5000 zł. Taka sama maksymalna kara dotyczy nieprzekazania wymaganej kopii albo wydruku przy wynajmie nieruchomości. Odpowiedzialność wiąże się z niewykonaniem ustawowego obowiązku, a nie z samym brakiem dokumentu w domu użytkowanym na własne potrzeby.

Certyfikat charakterystyki energetycznej opisuje aktualne parametry energetyczne domu. Audyt energetyczny analizuje możliwe usprawnienia, ich koszty i przewidywane oszczędności. Z audytorem energetycznym można ustalić zakres prac poprawiających efektywność energetyczną, np. docieplenia przegród lub modernizacji instalacji. Zalecenia zawarte w świadectwie nie zastępują pełnego audytu. Przy ubieganiu się o dofinansowanie sprawdź szczegółowe zasady programu i wymagane dokumenty.

Świadectwo pomaga porównać zapotrzebowanie na energię i orientacyjnie oszacować koszty ogrzewania oraz przygotowania ciepłej wody. Wspiera też rozwijanie świadomości ekologicznej, pokazując możliwości ograniczenia zużycia energii i wskaźniki emisji CO₂. Nie przewiduje rzeczywistych rachunków, które zależą m.in. od cen energii, pogody i sposobu użytkowania domu. Korzystne parametry mogą wspierać atrakcyjność oferty sprzedaży, ale samo posiadanie dokumentu nie gwarantuje wyższej ceny nieruchomości.